“Dat had je gedacht”, denk ik bij het luisteren naar het net uitgekomen album ‘Discombobulated’ van de band Hen Ogledd. En inderdaad: ik had niet gedacht dat ik zo verrast zou kunnen worden door Britse folkmusic als met dit album. Een stroom verrukkelijke chaos met een bedoeling, ‘gered’ door heerlijke ingewikkelde ritmes.
Hen Ogledd is de naam van een stokoude streek die Zuid-Schotland en Noord-Engeland betrof. We schrijven het jaar 550. De rest is geschiedenis, erg mooi om je in te verdiepen. Hen Ogledd is ook een, tja, hoe noem ik dat, eigengereide experimentele band die vrijwel elke vorm van muziek maken bij de kop pakt. Het initiatief komt van Richard Dawson, een folk-singer-songwriter uit Newcastle (’81) met een flinke hang naar het experiment. Naast zijn solofolkmusic maakt hij ook elektronische computermuziek. Hij ontmoet de Welshe harpist Rhodri Davies (’71), die zich met geïmproviseerde muziek bezighoudt. Samen met Sally Pilkington en Dawn Bothwell vormen zij de basisbezetting van Hen Ogledd.
De vijf albums van Hen Ogledd onderscheiden zich dusdanig, dat ik die aan anderen overlaat om over te schrijven. Discombobulated is een album gebaseerd op de folktraditie van het bezingen en bespelen van de dagelijkse tijd waarin we leven. Bijtend, spot drijvend, troostend, schoonheid beschrijvend en bezwerend mystiek. Met de vervreemdende ‘Nell’s proloog’ waarin een kinderstem een duister verhaal vertelt, word je de wereld van Discombobulated ingezogen. Met ‘Scales Will Fall’ wordt het huidige tijdsgewricht aangepakt, afgebroken en aan de jeugd gegeven om het helemaal anders te doen. Tegen de achtergrond van een middeleeuwse sfeer met bazuinen worden je de aanklachten tegen de huidige wereldorde toegebeten. Een krachtige koorzang als refrein. Fors slagwerk, een ontsporende blazer, een snerpende gitaar, het zijn exponenten van de wereld zoals we die hebben ingericht. Ze gaan eraan! ‘End Of The Rhythm’ is een ritmisch hoogstandje waar zang, blazer, synth, en spoken words een punkachtig einde van ons bestaan bezingen. Is “There is a light at the end of the rhythm” troostrijk? Een fantastisch ritmisch voortrazende song die dissonanten uiteen doet spatten.
Met een gigantische drumsolo spat ‘Clear Pools’ uit de boxen. Freejazzblazers en klanknevels stromen binnen. Als een kalmerende geestesstem uit de spelonken achter de mist fluisterend je aandacht trekt, ontstaat er een psychedelische natuurtrip. Fantastisch omlijst met muzikale details als vonken van hoop. De sfeer van Robert Wyatt waart rond en dat leidt tot het ultieme beleven van twintig minuten complexe schoonheid. ‘Land Of The Dead’ is wellicht niet een slotconclusie die je je zou wensen, maar het is het schitterende, in het Welsh gedeclameerd pianosluitstuk van dit acht songs tellende album.
De complexe muzikaliteit, ritmes, toonzettingen en teksten zijn zo indrukwekkend dat ik niet loskom van dit album. De rockjazz- en freejazz-elementen, de buitenbenerige-folk, en de avant-garde-elementen die, naarmate de tijd verstrijkt, indrukwekkend blijken te zijn, maken dat dit album tot de buitencategorie behoort.