Als je gevoel verknoopt is met je habitat, de Appalachen, je achtergrond Frans-Amerikaans is, je in beide landen bent opgegroeid, je bent geschoold als blues- en jazzzangeres, je jarenlang als straatmuzikant hebt gezworven waardoor je in 2012 in Dublin beland bent waar je hebt geleefd in een cultuur van alles bezijden het gangbare en je gaat een album maken dan maak je ‘Gamble’.
Zoé Basha woont nu in County Leitrim in Ierland en maakt deel uit van zangtrio ‘Rufous Nihgtjar’. Via de traditionele folksongs ontwikkelt Zoé zich vanaf 2022 tot singer-songwriter van eigen songs en bewerkingen van traditionals. Dan denk ik: heeft ze hier ook van kunnen leven? Een ruime zoektocht heeft mij niet verder gebracht dan ‘timmerman’.
Nu is er dan haar solo-debuutalbum. En wat voor album. Het is een album als een podiumkroegentocht waarop je van de ene verbazing in de andere bewondering rolt. Op het eerste podium mag je je in het Keltische wentelen. A-capella vol overtuiging bijna eng om naar te luisteren. Niet beangstigend, maar zo intiem dat je denkt: “dat je dat durft”. Met een lichte trilling zingt ze met een jazzy/folkklank de sterren in je brein. Klein maar krachtig. In de titelsong komt Zoé’s zeggingskracht en creativiteit prachtig samen. Bij een poging gebruikte stijlen uiteen te rafelen loop je gegarandeerd vast. Maak je eigen muziek, vul je eigen leven. Maar de diepe bluesy jazzsong ‘Worried’ lijkt op een spiegelgladde eenzaamheid weg te drijven. Opgeschrikt door een one, two, three boogie word je oplettender naar het verloop. Je bent gewaarschuwd.
Met een verontrustend gestreken dronegeluid is het, vatbaar als ik ben voor de klanken van oude snaarinstrumenten en donkere verhalen, met zangeres Anna-Mieke en nyckelharpaspeelster Aina Tulier een lust om naar ‘Three Little Babes’ te luisteren. Klinkt ‘Dublin Street Corners’ als old school country/folk/jazz? Ja, maar dan losser en rijker met Franse vleugjes over een niet zo geslaagd leven in Dublin. Daarom nog even terug naar de Franse sfeer van ‘Traveling Shoes’. Ronddraaiende lichtvoetigheid op gitaar, contrabas en sopraansax (of toch klarinet). Zet ik er de 30e jaren ragtime-jazz van ‘Sweet Papa Hurry Home’ naast dan word je alleen nog maar nieuwsgieriger naar de andere podia op je kroegentocht. En ja hoor, komt Zoé tot slot terug op het begin. A-capella met een oude bekende. Één van de oude folksongs op een voetstuk. De bijna gewelddadig mooie melodie van het zwart/trieste verhaal ‘One Morning In May’. Beetje verwarrend want naar mijn idee heet de song ook ‘When I was A young Girl’.
Wat Zoé Basha gedaan heeft, is een album maken waarin ze menselijke ervaringen in de tijd geplaatst heeft tegen de achtergrond van zowel gewortelde tradities als het losmaken daaruit. Op al haar, soms erbarmelijke, reizen is ze ze tegengekomen. De tradities, de buitenbeentjes, de rouwende en de spelende mens en is er prachtig mee aan de haal gegaan. Na de tocht is het een heel goed idee de tocht direct nog een keer te maken. Het wordt alleen maar mooier op de podia.