Michael de Jong, Homegrown

Over Michael de Jong valt heel veel te vertellen maar zelf vertelt hij al zo veel dat alleen luisteren volstaat om hem te leren kennen. Einde review? Nee, want iets optekenen over deze kleurrijke man blijft een genoegen, zeker als er een nieuw album verschijnt en zeker als dat een album is dat na zijn dood het levenslicht ziet. Michael de Jong dus. Een blues muzikant maar niet typerend omdat hij zijn songs dwars door folk genres heen zingt en geen enkele toonzetting schuwt om zijn teksten kracht bij te zetten.

“Homegrown” is een album met louter covers van onder andere: Bob Dylan (Absolutely Sweet Marie), John Hiatt (Feels Like Rain) Van Morisson (Stone Me), en van een mooi handje vol andere illustere artiesten. De songs op “Homegrown” zijn eerst door de begeleidende band opgenomen en later door Michael, met de nodige rust momenten vanwege zijn broze gezondheid, ingezongen. Het resultaat is een album dat niet typerend is voor zijn muziek maar wel heel veel zegt over zijn bronnen van inspiratie. En het moet gezegd: uit dit album blijkt dat Michael de Jong zijn muzikale toonbeelden verstaat. Dat hij ze zodanig over het voetlicht brengt dat je het gevoel krijgt dat hij niet alleen op een heel mooie manier de toonzetting van de verschillende artiesten pakt, maar zich de nummers ook overtuigend eigen heeft gemaakt.

Zelf heeft Michael aarzelingen. “Homegrown” wijkt nogal af van hoe de liefhebber hem kent. Veelal alleen optredend met gitaar en zijn zo typerende gekwelde hese, soms overslaande, stemgeluid. Vaak zo uit zijn tenen zingend dat de luisteraar die hem voor het eerst hoort achteruit geblazen wordt. Zijn vrees is dat dit album zijn volgers zal teleurstellen. “Homegrown” blijft op de plank liggen tot verdriet (lijkt mij) van de muzikanten: “Ton van der Kolk” en “Timothy van der Holst”. Michael heeft hen namelijk zelf benaderd met het idee om twee groots opgezette albums te maken met band en blazers. Eerst een cover album en daarna een album met eigen songs. Dat album is er nooit gekomen.

“Toch maar wel uitbrengen maar dan na mijn dood, dan hoef ik geen verantwoording af te leggen”. Ik citeer deze uitspraak want zo geschiedde het. Timothy van der Holst is aan de slag gegaan, heeft de song af gemixt en het album laten verschijnen.

Om “Homegrown” op waarde te schatten moet ik de (aspirant) luisteraar terugvoeren naar het begin van de man met zoveel verhalen. Michael is geboren in Frankrijk. Vader is een Nederlandse oorlogsvluchteling, moeder Frans-Baskisch. Het gezin gaat in Amerika wonen en daar begint voor Michael een turbulent leven. Van jongs af aan speelt hij gitaar en speelt mee met talloze artiesten. Ik hou niet zo van lijstjes om het belang van iemand kracht bij te zetten maar ter illustratie: Jimmy Reed, John Lee Hooker en Country Joe. Zijn eerste eigen album “All Night long” stamt uit 1981. Een blues-rock album met potentie maar nog niet de zeggingskracht van zijn latere werk. (Herman Brood en Lee Clayton kijken om een hoekje mee.) Michael zwerft door Amerika, door half Europa en leeft met alcohol en drugs regelmatig dakloos op straat. Dankzij en ondanks psychische ellende, geweld en behorend tot “de hopeloze” zingt hij de blues en redt zichzelf daarmee van de ondergang. Michael gaat op zoek naar zijn roots, gaat in Nederland wonen maar blijft bij voorkeur “Amerikaans” spreken. Zijn songs gaan over de duistere kanten van het bestaan, over wat hij op straat gezien en meegemaakt heeft, over eenzaamheid, ontsporing, religie, detentie en de gekmakende stormen in zijn hoofd.

Jaren geleden werd mijn zoon gegrepen door de muziek van Michael. Hij vertelde er met zo veel vuur over dat zijn vriendin Michael vroeg of hij op zijn verjaardag wilde komen spelen. “Rare vraag” vond Michael: “wie wil er nou op zijn verjaardagsfeest zulke intrieste desolate muziek als dat van mij aanhoren”. Hij kwam wel, ziek van de toen nog nauwelijks te onderdrukken hiv verschijnselen, en speelde voor een klein, ademloos luisterend, publiek. Gaandeweg de avond liet hij het afgesproken, zeer milde, honorarium zakken tot een reiskostenvergoeding omdat hij geroerd was door zoveel oprechte geraaktheid.
Michael bleef logeren en tot diep in de nacht vertellen over de stormen die hem waren overkomen en de gekte die hij langzamerhand aan het overwinnen was. Clean, ziek maar vol verhalende muziek. Verhalen zoals deze: Op een zondag zit hij als kind naast zijn moeder in de kerk. Ze vertelt hem hoe mooi ze de kruiswegschilderijen, die er aan de muren hangen, vindt. De volgende dag staat er één in de huiskamer. Impulsief van de muur geplukt. Michael ten voeten uit.

De laatste decennia, wonend in Dordrecht, gaat het hem beter. Hij treedt aanvankelijk regelmatig op en werkt verder aan zijn indrukwekkende oeuvre van zo’n twintigtal albums. Af en toe naar Amerika reizend om met sessiemuzikanten een album op te nemen want met Nederlandse muzikanten lukt het niet en krijgt hij veelal ruzie. Zijn slotakkoord echter maakt hij, hoewel samen-apart, met geweldig spelende muzikanten uit Dordrecht. Michael overlijdt in 2018 op 73 jarige leeftijd aan het leven dat hij geleid heeft.

“Homegrown”: is als thuiskomen van een mens met kleerscheuren, althans zo ervaar ik het. “Homegrown” kan niet zonder zijn andere werk. Ken je Michael de Jong’s muziek niet, luister eerst naar het voorafgaande. Naar albums als: “Grown Man Moan” (1998), “The Waiting Game” (1999) of het live album “Echo From The Mountain” (2005)