De negentiende editie van het Crossing Border Festival werd in de derde week van november gehouden. Het kleinschalige festival met een mix van muziek en literatuur is gecentreerd rondom het complex van de Koninklijke Schouwburg. Crossing Border krijgt steeds meer een internationaal gezicht. De afgelopen twee jaar organiseerde men festiviteiten op het gerenommeerde festival SXSW in Austin. Crossing Border wordt voorts gelijkertijd in Antwerpen gehouden. Hiermee kan de organisatie de kosten spreiden. Directeur Louis Behre meldde dat het festival met zo’n 80.000 euro minder moest doen dan voorheen, hetgeen onder meer het gevolg was van gekorte gemeente- en rijkssubsidies. “We hebben gekozen voor wat minder nadrukkelijke muzikale ‘headliners’” was het commentaar van de organisatie. Toch viel er nog genoeg te genieten van het Crossing Border-programma met als meest in het oog springende muzikale acts als Gavin Friday, dEUS, Heather Nova, Cake en Patrick Wolf en gerenommeerde schrijvers als Elmore Leonard en Jennifer Egan.
Het eerste concert dat ik op Crossing Border zag was meteen het absolute hoogtepunt. De 21 jarige folkzangeres Laura Marling verraste door met een band op het podium te staan. De Engelse is namelijk een van die weinige artiesten die in haar eentje van begin tot einde weet te boeien. Zij speelt mooi op de gitaar, haar stem klinkt gepassioneerd en aangenaam en haar liedjes getuigen van diepte en een grote passie voor het leven. Een echt natuurtalent om te koesteren. De koninklijke schouwburg was de ideale plek voor haar intieme performance. Halverwege haar set ging Laura toch nog even op de solotoer. Er volgden vier liedjes, waarvan er een gloednieuw was. Vooral de uitvoering van Night After Night was een aangrijpende ervaring. De band van Laura Marling speelde totaal in dienst van deze jonge Joni Mitchell. Met name de uitvoeringen van I Was Just A Card en Sophia waren indrukwekkend. Al deze uitvoeringen op Crossing Border zijn inmiddels te zien op YouTube in een perfecte kwaliteit. Zie video onder:
Heel andere koek was het concert van Other Lives. De vijfkoppige folkformatie uit Stillwater, Oklahoma speelt orkestrale indiepop. Deze groep die op Lowlands al veel succes boekte zit duidelijk in de lift. Volgend jaar zijn ze zelfs de openingsact voor Radiohead tijdens hun Amerikaanse toernee. Veel liedjes waren te horen van hun tweede album Tamer Animals. De geëngageerde songs gaan over het onweer, woestijnen en de uitgestrekte vlakte van hun geboortestreek. De interactie tussen mens en natuur staat hierin centraal. Waarschijnlijk had de groep al het idee dat zij in een groot stadion het voorprogramma van Radiohead moesten verzorgen. Het was loeihard en het gebonk van de alles kapotmakende bas overheerste waardoor elke vorm van finesse verloren ging. Jammer want de kracht van deze band ligt toch vooral in de rijkdom aan diversiteit en de Brian Wilson achtige arrangementen. Maar met dopjes in het oor heb ik toch het hele concert gevolgd en heb ik genoten van fraaie songs als Dust Bowl 111, For 12 en Tamer Animals.
Aan het einde van de avond was het moeilijk kiezen tussen acts als Emmy The Great, St.Vincent, dEUS, Josh T. Pearson en Gavin Friday. Ik wilde zij allemaal zien maar dat was een onmogelijke opgave. De kleine zaal bij Emmy The Great was zo vol dat ik uiteindelijk besloot op safe te spelen. Een half uur voor het optreden van Gavin Friday zat ik reeds in de statige schouwburg zaal The Royal. Het lange wachten werd nog onderbroken door een gesprek met twee schrijvers namelijk de Ier Paul Murray en de Brit David Whitehouse. Murray kwam zijn boek Skippy Dies promoten. Dit boek gaat over het leven van de tiener Skippy, die in het begin van het boek al komt te overlijden als gevolg van het teveel eten van donuts. Het debuut van Whitehouse, getiteld Bed staat in het teken van een jongen die op een gegeven moment besluit om niet meer zijn bed uit te komen. Hij wordt door zijn moeder vetgemest, waardoor hij de dikste persoon op aarde wordt. Het animerende gesprek tussen de twee schrijvers ging vooral over het opgroeien naar volwassenheid in al haar facetten.
Van de theatrale muziek van de Ier Gavin Friday moet je houden. Sommige fans van de postpunk-band The Virgin Prunes, waarvan Gavin een van de frontmannen was haakten al snel af. Mijn belangstelling voor de muziek van Friday begon met zijn solo-debuut Each Man Kills The Thing He Loves (uit 1989), dat de sfeer ademt van de liederen van Bertolt Brecht en Kurt Weil, waarbij de klassiek geschoolde pianist The Man Seezer een voorname rol heeft. Onlangs verscheen na lange tijd Gavin’s vierde album Catholic. Een aangrijpend album over verlies (de dood van zijn vader en een gebroken huwelijk). De 52 jarige Gavin noemt zijn nieuwe songs een soort nieuwe gebeden. Een medewerker van de VPRO typeerde het nieuwe album treffend als iets transcendent of hallucinerend: een interessant sferisch palet vol rustige elektronica, uitgesponnen landscapes, maar altijd bij de les van het liedje dat gedragen wordt door de getekende stem van Friday.
Gavin Friday stond voor de derde keer op Crossing Border. Hij opende zo waar met een oud Virgin Prunes nummer Caucasian Walk. Daarnaast speelde hij veel nummers van het eerder genoemde solo-album als Next, Rags To Riches en het wonderschoon uitgevoerde Apology. Een van de hoogtepunten was de nieuwe song Abel, dat heerlijk strak gespeeld werd. De 5 koppige band speelde helemaal in dienst van de theatrale show van hun zanger. Aangrijpend tegen kitsch aan klonk het emotionele lied A Song That Hurts, waarbij Friday met een hoog geknepen stem zich in deze song stortte. De band zorgde daarbij voor de nodige dramatiek. Aan het eind werd het enthousiaste publiek nog getrakteerd op het ouwetje Each Man Kills The Thing He Loves, waarna het drama tot een hoogtepunt terugkeerde met de uitvoering van het orkestrale It’s All Ahead Of You. Het was een gedenkwaardig optreden van een muzikant die wij zeker nog niet mogen afschrijven. Tenslotte bedank ik Moos Wolfs voor het beschikbaar stellen van haar mooie foto’s.
