Uniek optreden van John Smith en Robyn Hitchcock

Ondanks de vrieskou buiten is de sfeer in de Roode Bioscoop voor aanvang van het concert prima. Bekenden zien elkaar weer bij een concert van Robyn Hitchcock. Fans die de avond tevoren in Utrecht naar een optreden van de Engelsman zijn geweest, wisselen details uit. De bezoekers krijgen een button opgespeld als entreebewijs. Direct nadat de zaal open gaat nestelt een man uit Limburg zich in een stoel op de eerste rij. Onmiddellijk is er gesprek met mensen die bij hem gaan zitten. “Het zou zomaar kunnen dat hij een totaal andere setlist speelt,” weet de fan. Ook hij heeft het optreden in Utrecht gezien. Om 20.30 uur zitten er zo’n zeventig mensen in de kleine zaal. ”Heb je wel eens eerder zo’n intiem concert bijgewoond? ” vraagt een man op rij twee aan zijn broer, “het is bijna een huiskamerconcert.” Een paar minuten later wordt het gordijn bij de ingang dicht getrokken. Een van de dames van het barpersoneel neemt plaats in de zaal. Even later meldt ze: “Eentje komt er aan, hoor.”

John Smith

John Smith komt met zijn gitaarkoffer vanachter uit de zaal naar voren gewandeld. Hij groet het publiek, kijkt even rond en neemt de tijd om de koffer uit te pakken. “Thanks for setting up a stage for me,” zegt hij met gevoel voor understatement bij de opgestelde microfoon. Smith begint met een aantal traditionele Engelse folk liedjes. Hij vertelt na dit laatste optreden van de tournee bij thuiskomst de studio in te willen gaan om een album met traditionals op te nemen. Smith praat graag met het publiek, zijn oneliners zitten vol spot. “Maybe you haven’t heard of me, I haven’t heard of you, that’s for sure,” en “it’s my gig so I can do whatever I want.” Smith spot graag maar is een innemende entertainer die rekening houdt met zijn publiek. Hij speelt ‘Headlong’, het titelnummer van zijn in 2016 opgenomen album. “This song was played on the radio and three friends heard the song in the COOP supermarket. My mother heard it while she was shopping. That doesn’t make me a millionaire, I know.”

Smith speelt meer dan een uur intieme, rustige Americana nummers. Hij vertelt wat exemplaren van Headlong bij zich te hebben “I sold more than ten and less than a hundred in Holland. I’m happy with the sales, I don’t want to become too big.”

Vanuit de zaal wordt een verzoekje geroepen. “Away We Go, please.” Smith meldt het nummer in geen jaren te hebben gespeeld, maar doet een poging. Hij is delen van de tekst vergeten, krijgt hulp uit de zaal en tot vermaak van het publiek tovert hij een bevredigend einde uit zijn gitaar. Afsluiter ‘Salty and Sweet’ krijgt een fraaie uitvoering. Het publiek neuriet tot verrassing van Smith mee. Zeventig bezoekers en een overtuigende singer-songwriter sluiten samen het concert af.

Robyn Hitchcock

Robyn Hitchcock neemt niet de moeite om zijn gitaarkoffer te pakken. De koffer ligt onder de piano en Hitchcock wil even wennen aan de zaal en de sfeer. Hij neemt plaats achter de toetsen en zet ‘Harry’s Song’ in, een nummer van het album Love From London (2013). “OK, that’s the piano, it sounds like that,” meldt hij na iets minder dan vier minuten. Het is een tekende opmerking voor de flamboyante, enigszins excentrieke en bijzonder sympathieke Engelsman. “John is a much better guitar player, but I am older,” meldt hij met een kwinkslag. ‘I Pray When I’m Drunk,’ is een voorbeeld van een uptempo rocknummer met een tekst met een vette knipoog. De humor is en blijft gedurende het optreden gortdroog, de opmerkingen vaak volkomen overbodig, maar in alle gevallen bijzonder geestig. ‘Madonna Of The Wasps’ (1989) is een nummer uit de tijd dat Hitchcock met the Egyptians speelde.

De in Londen geboren muzikant verbaast zich over de microfoon van John Smith. Hij vertelt achter in de zaal te kunnen gaan staan en toch vangt de microfoon de vocalen en zijn gitaarspel. Hij voegt de daad bij het woord en neemt midden in de zaal plaats op een stoel. “As a performer I’m at the mercy of the microphone” vertelt hij met spottende dramatiek, “when the machinery breaks the artist vanishes.”

“I just need a bottle of wine,” meldt Hitchcock. Een van de bezoeksters verdwijnt achter het gordijn en haalt een glas wijn. Hitchcock bezweert haar later te betalen. ‘I Want To Tell You About What I Want’ is het openingsnummer van de laatste langspeler van Hitchcock. “There is a really great guitar riff on the record, which I cannot play,” meldt hij tot vermaak van het publiek. Robin Hitchcock is het album dat vorig jaar veel lovende kritieken kreeg en waarmee de Engelsman rondtrekt. Het is een plaat vol rockballades. ’Virginia Woolf’ komt langs en ‘Mad Shelley’s Letterbox’ wordt geleegd. Hitchcock heeft opnieuw trek in wijn. Hij gaat naar het gordijn, opent de deur naar de bar en vraagt om wijn. Hij kijkt achterom naar het publiek. “Anybody care for a glass of wine. I got some money,” meldt hij. Het publiek gniffelt en houdt het bij de eigen consumpties. Na een slok van zijn glas wil hij zijn gitaar stemmen en dat lukt niet direct. Hij stapt achter de piano, meldt dat de gitaar even solo mag gaan bij het stemmen. Hij speelt ‘‘Can’t Take My Eyes Of You’, een nummer van Frankie Valli uit 1967.

“Great, so these are the encores,” meldt Hitchcock, “are there any requests.” ‘Queen Elvis’ wordt gevraagd. Vanuit de zaal wordt daarna om ‘Sandra’s Having Her Brain Out’ geroepen. Het is een nummer van Can Of Bees (1979) van The Soft Boys, een groep die Hitchcock in de late jaren zeventig naar enig succes voerde.

Hitchcock wil afsluiten. “Hope you survive getting home. That’s it.”

Hij opent de gitaarkoffer en diept het album Tromso, Kaptein op en verkoopt op onnavolgbare wijze wat exemplaren. Hij heeft na een minuut of tien ruim voldoende euro’s om wat glazen wijn te kopen. Hij vergeet zelfs de eerder consumpties niet af te rekenen. En “no” volgend jaar komt hij niet naar Nederland. “I’m here every twelve years,” rekent hij uit het hoofd voor “and that’s more than enough.” Zeventig bezoekers in de Roode Bioscoop zijn het niet met hem eens.

Jaks Schuit Auteur