Zigeunermuziekspektakel op Boerderij Kamps (Rolde)

Als jongetje raakte ik gefascineerd door een Eptje met virtuoze muziek, dat mijn vader had gekocht. Op de draagbare pick-up volgde de ene draaibeurt na de andere. Het waren de onnavolgbare Hongaarse zigeunerklanken van Toki Horváth (1920-1971), die mij in hogere sfeer brachten. Vooral het nummer Le Rossignol (de nachtegaal) maakte enorme indruk. De intense melancholie maar ook vrolijkheid sprak mij in deze muziek aan ofwel muziek met een grote passie.

De stedelijke Hongaarse Volksmuziek, Magyar Nóta (Hongaars lied) ontstond tijdens het einde van de 19e en de vroege jaren van de 20e eeuw. Deze muziekstroming mede gebaseerd op zeer oude volksmelodieën ontwikkelde zich in Budapest en andere Hongaarse steden. Een van de pioniers  was de zigeunerviolist Dankó Pista (1858-1903).

De Hongaarse zigeunermuziek was lange tijd erg populair in Nederland. In de vorige eeuw speelden vele Hongaarse orkesten in Nederlandse restaurants, zoals Lajos Veres, Timi Balázs en Gregor Serban. Helaas gaat het sinds ‘Die Wende’ (1989) minder goed met de meeste zigeunerorkesten in Hongarije. De Nederlandse stichting Magyar Nóta stelt zich ten doel om dit muzikale erfgoed in leven te houden. Een van de initiatiefnemers van deze stichting is de klarinettist Willem Gülcher, die in Nederland concerten organiseert. Op 17 september organiseerde hij voor de derde keer een Hongaars Zigeunermuziek Festival in zijn woonplaats Rolde (Drenthe).

zigeunerfestival-rolde-090
Hongaars Zigeunermuziek Festival

Dit kleinschalige festival vond plaats op een prachtige locatie, namelijk Boerderij Kamps. Deze boerderij stamt uit 1588. Een brand in 2012 verwoeste dit pand. Het Drents Landschap herbouwde de boerderij op oud-ambachtelijke wijze. Sinds 2009 hebben Willem Gülcher en Gonne Klein de exploitatie van de boerderij op zich genomen.

De aftrap van het festival werd gedaan door de Zigeunerkapel Tzigane uit Utrecht. Tzigane bestaat al meer dan 100 jaar. In 1910 werd het opgericht door studenten uit Utrecht. Nu is het een vrij jong gezelschap en zij spelen vrolijke zigeunermuziek vol passie. Zij speelden hun set in het sfeerrijke bos vlak voor Boerderij Kamps.

tzigane
Zigeunerkapel Tzigane

Orkest Pétér Berki stond borg voor authentieke Hongaarse Zigeunermuziek. Berki is al jarenlang de Primas in het beroemde restaurant Kulacs Csardas in de Hongaarse wijnplaats Egér. Hij straalt rust uit in zijn spel en vindt telkens de fraaiste tonen op zijn viool. Daarnaast steelt de cimbalist regelmatig de show. Nog meer vuurwerk ontstaat als gast Lajos Zárközi Jr zijn viool tevoorschijn haalt. Deze jonge muzikant speelt feller en het is een mooi contrast met het spel van Berki. De twee violisten vechten menig ‘duel’ uit. Later zouden zij nog een tweede set spelen op een ander podium.

Peter Berki

Er waren drie podia waar muziek werd gespeeld. Orkest Cserebogár speelde in de Boomgaard. Dit Groningse zigeunerorkest (vernoemd naar het Hongaarse woord voor meikever) is al actief sinds 1974. Zij hebben een breed repertoire aan stijlen uit de zigeunermuziek. Primas Seerp Leistra gaf de nodige uitleg bij de songs. Opvallend waren de fraaie klarinet en fluitklanken van Cees de Ranitz.

seerp-leistra-cserebogar
Seerp Leistra (Cserebogar)

Zigeunerorkest Frysk Csárdás speelde een vrolijke set met de Hongaarse muziekstijl als inspiratiebron. Willem Gülcher haalde veel onnavolgbare noten uit zijn klarinet en primas Paul Ferguson (viool) en Paul Cornelissen (cimbaal) lieten blijken dat zij al heel lang in deze muziek actief zijn. Friesland kan trots zijn op deze band.

pim-ferguson-frysk-csardas
Pim Ferguson (Frysk Csardas)

Voor de afwisseling zorgde Tango Extremo uit Den Haag. Zij speelden moderne ‘tango nuevo’, waarbij allerlei andere muziekstijlen worden gemengd. Het trio onder leiding van violiste Tanya Schaap is een begrip in Nederland en zij treden ook veel in het buitenland op.

tango-extremo
Tango Extremo

Aan het einde van de middag vond een Grand Finale plaats. De meeste muzikanten van het zigeunermuziek festival stonden nu op 1 podium. Ja zelfs nieuwe gezichten zoals de violisten Roland Mees en Miroslav Bado. Het was een waar spektakel! Telkens wierp een ander zich op als zigeunerprimas. De rest volgde met veel passie.

grand-finale-2
Grand Finale

Zo kwam er een spetterend einde aan een heerlijke middag met wervelende en meeslepende gipsy music en heerlijk nazomers weer. Ik kijk al weer uit naar het volgende Hongaars Zigeunermuziek Festival. Hulde voor de organisatie!

Paul Jonker Auteur