Samba Touré, even compleet iets anders

Samba TouréWas het blues? Nee. Indrukwekkend en apart, iets wat je niet iedere dag hoort, ziet en meemaakt? Dat zeker! Ik heb ’t over het optreden van Samba Touré, een muzikaal gezelschap uit Mali, het land waar de situatie nou niet bepaald als stabiel geldt. Maar laat ik eerst eens proberen uit te leggen wat we nou gezien hebben, want het was bepaald anders dan we gewend zijn. Wat zijn we dan gewend? Doorgaans zien we bands die bestaan uit een ritmesectie, dus drum en bas, aangevuld met 1 of 2 gitaren en eventueel nog toetsen, een bluesharp, blazers en wat dies meer zij. In dit geval zagen we naast Samba Touré (gitaar en zang) Ibrahima ‘Bouri’ Séré op kalebas (als drum) en Djimé Sissoko die afwisselend de n’goni bespeelt (een traditioneel snaarinstument dat wel iets wegheeft van een gitaar, maar dan met 2, 3 of 4 snaren) en de tama of tamani, een okseldrum die, naarmate je er meer of minder kracht op zet, een hoger of lager geluid geeft. Als je dat goed beheerst snap je ook de naam ‘talking drum’.

Samba TouréOok de opbouw van de liedjes is anders dan wat we traditioneel in blues en rock gewend zijn. Deze Afrikaanse blues kent niet zozeer de opbouw van coupletten, afgewisseld met een refrein, een bridge en hier en daar een vette gitaar-, toetsen- of bluesharpsolo, al heb ik iemand horen zeggen dat hij bepaalde thema’s van Ry Cooder voorbij hoorde komen. Het zijn relatief simpele liedjes om te horen, met veel herhalingen waardoor het soms overkomt alsof er een soort bezwerende trance door de zaal klinkt. Wel geeft met name Djimé regelmatig een solo weg op één van zijn instrumenten, wat door het publiek ook bijzonder gewaardeerd wordt. Het NIXenMeer publiek was overigens in grote getale op komen draven, de zaal zat behoorlijk vol, helemaal voor een woensdagavond. Ik vermoed dat er vooral veel liefhebbers van het Afrika-festival dat jaarlijks in Hertme wordt gehouden dit optreden als een mooie tussentijdse opvulling hebben gezien.

De teksten zijn – zoals je waarschijnlijk wel vermoedt – niet te verstaan. Tenminste, ik begreep er geen sikkepit van… Maar ik heb me laten uitleggen dat deze ‘Sahara-blues’ verre van inhoudsloos is. Zoals ik hierboven al aangaf is de situatie in Mali niet erg rustig, het is ook niet voor niets dat Nederland er een militair detachement naar toe heeft gestuurd. De regio wordt geterroriseerd door extremisten die muziek beschouwen als iets diabolisch, het simpele feit dat je muziek maakt is genoeg voor deze figuren om je hand af te hakken. Dus da’s nog eens een slag erger dan een bluesje over drank, vrouwen of het feit dat je ‘Mojo’ het niet meer zo goed doet… Het wordt ook goed verwoord door een gedicht bij zijn laatste album ‘Gandadiko’:

“Our tears are not enough
To make the land fertile
Animals die one after the other
The ground becomes dry
There is nothing more to eat for the herd
Cows are only skin and bones.

Hoewel het geen muziek is die ik door de huiskamer laat knallen zijn het dit soort verhalen en achtergronden die er voor zorgen dat je des te meer respect hebt voor deze muzikanten. Het schijnt dat ze in het najaar nog een keertje terugkomen, dus als je openstaat voor ‘eens wat anders’ kun je dan op herhaling!

Met dank aan:
Tekst: Herbert Schluter
Foto’s: Jan van Eck
Video: René Aarsen

Jan van Eck Auteur